Pazaryeri Komisyon ve Hakediş Mutabakatı Adım Adım

Pazaryeri hakediş mutabakatı, platformun gönderdiği ödeme ile sizin satış kayıtlarınızın karşılaştırılmasıdır.

Gelen tutar hiçbir zaman satış toplamına eşit olmaz: komisyon, kargo bedeli, iade, kampanya katkı payı ve hizmet bedelleri düşülür. Bu kalemlerin sipariş bazında eşleştirilmediği e-ticaret işletmelerinde, hangi üründen gerçekten ne kazanıldığı bilinmiyor.

Pazaryerlerinde satış yapan her işletme için. Mutabakatın sisteme alınması şu durumlarda zorunlu hale gelir:

• Birden fazla pazaryerinde satış yapılıyorsa
• Kampanyalara katılınıyor ve katkı payı kesiliyorsa
• İade oranı yüksekse
• Kargo bedeli bazen satıcıda bazen alıcıda kalıyorsa
• Aylık hakediş tutarı ile muhasebe kaydı arasında sürekli fark varsa

Son madde neredeyse her e-ticaret işletmesinde var ve genelde “kapatılamayan küçük fark” diye geçiştiriliyor. O fark birikince anlamlı bir tutara ulaşıyor.

1. Hakediş raporunun alınması

Platformun dönemsel hakediş/ekstre raporu indirilir. Bu rapor sipariş bazında kalem kalem kesintileri gösterir; özet tutar üzerinden mutabakat yapılamaz.

2. Sipariş eşleştirmesi

Rapordaki her satır, sistemdeki sipariş numarasıyla eşleştirilir. Eşleşmeyen satırlar ayrı bir listeye alınır — mutabakatın asıl işi bu listede.

3. Kesinti kalemlerinin ayrıştırılması

Komisyon, kargo, kampanya katkısı ve hizmet bedelleri ayrı gider hesaplarına yazılır. Hepsini tek kalemde toplamak, hangi kalemin kârlılığı yediğini gizler.

4. İade eşleştirmesi

İadeler ayrı izlenir: depoya giriş yapıldı mı, iade faturası kesildi mi, platform kesintisi yapıldı mı. Üçünün de olması gerekir.

5. Farkın kapatılması

Kalan fark için kaynak aranır. En sık çıkanlar: geç işlenen iade, kampanya katkısının beklenenden yüksek olması ve kargo bedelinin taraf değiştirmesi.

6. Ürün bazlı net kârlılık

Kesintiler sipariş bazında eşleştiğinde ürün bazlı net kârlılık hesaplanabilir hale gelir. Mutabakatın asıl getirisi bu rapordur.

Birinci fayda kapanmayan farkın ortadan kalkmasıdır. Muhasebe ile banka hareketi arasındaki sürekli tutarsızlık, mutabakat kurulduğunda açıklanabilir hale geliyor.

İkincisi ve daha değerlisi: ürün bazlı net kârlılık. Brüt marjı iyi görünen bir ürün, komisyon ve iade oranı yüksekse zarar ettiriyor olabilir. Bu tablo çoğu işletmede en az bir ürün grubu hakkındaki kararı değiştiriyor.

Üçüncüsü kampanya değerlendirmesi: katkı payı sipariş bazında görüldüğünde, kampanyanın gerçekten kazandırıp kazandırmadığı ölçülebiliyor.

Mutabakatın maliyeti, hakediş raporunun sisteme nasıl alınacağına bağlı. Elle aktarımda maliyet düşüktür ama her dönem tekrarlayan bir emek doğurur; otomatik aktarımda kurulum maliyeti vardır ve sonrası emeksizdir.

Karar sipariş adedine bağlı: aylık birkaç yüz siparişe kadar elle aktarım yönetilebiliyor, üstünde otomatik aktarım kendini hızla amorti ediyor.

Bir de kanal sayısı var: her pazaryeri kendi rapor formatını kullandığı için, kanal başına ayrı eşleştirme tanımı gerekiyor.

İlk mutabakatı birlikte yapıyoruz: bir dönemin hakediş raporu alınıyor, eşleştirme çalıştırılıyor ve eşleşmeyen satırlar tek tek inceleniyor. Bu ilk çalışma genelde yarım gün sürüyor ve kalıcı kuralları ortaya çıkarıyor.

Kampanya dönemlerinden sonra mutabakatı öne almanızı öneriyoruz; kesinti yapısı o dönemlerde farklılaşıyor.